बिस्किट बनवण्याचा उद्योग कसा सुरू करावा | How To Start Biscuit and Cookies Making Business idea in Marathi

How To Start Biscuit and Cookies Making Business idea in Marathi
66

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

बिस्किट आणि कुकीज बनवण्याचा उद्योग कसा सुरू करावा . How To Start Home and Factory Based Biscuit and Cookies Making Business idea in Marathi

बिस्किट हा एक खाद्यपदार्थ आहे, जो सर्व वयोगटातील लोक वापरतात. त्यामुळे त्याची मागणी नेहमीच बाजारात राहते. त्याचबरोबर, बाजारात आधीच अनेक बिस्किट बनवणारे आहेत, जे विविध प्रकारची बिस्किटे बनवून लोकांना विकतात. त्याच वेळी, या व्यवसायाच्या मुख्य ग्राहक म्हणजे  लहान मुले आहेत. मुलांना अनेकदा बिस्किटे आवडतात, ज्यामुळे अनेक लोक दरवर्षी या व्यवसायात प्रवेश करतात. आज आम्ही तुम्हाला आमच्या लेखात या व्यवसायाशी संबंधित महत्वाची माहिती देणार आहोत. आमच्याद्वारे दिलेल्या माहितीच्या मदतीने तुम्ही सुद्धा सहजपणे तुमचा हा व्यवसाय सुरू करू शकता.

Table of Contents

भारतात या व्यवसायाची पकड (Biscuits Demand In India)

कोणताही व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी, आपल्या देशात त्या व्यवसायाची स्थिती कशी आहे हे जाणून घेणे आपल्यासाठी महत्वाचे आहे. असे अनेक व्यवसाय आहेत, जे जगातील इतर देशांमध्ये खूप चालतात, पण तुमच्या देशातील त्या व्यवसायाची परिस्थिती फारशी चांगली नाही. त्यामुळे कोणताही व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी त्या व्यवसायाची बाजारपेठ कशी आहे याची चांगली माहिती मिळवा. दुसरीकडे, जर आपण भारतातील बिस्किटांच्या व्यवसायाबद्दल बोललो तर भारतातील अन्नाशी संबंधित सर्व व्यवसायांपैकी सर्वात फायदेशीर व्यवसाय म्हणजे बिस्किटांचा. येत्या काळात हा व्यवसाय अधिक वेगाने वाढेल अशी अपेक्षा आहे. अशा परिस्थितीत हा व्यवसाय सुरू करणे खूप फायदेशीर ठरू शकते.

बिस्किट व्यवसायातील नफा (how profitable is a biscuit business)

आकडेवारीनुसार, सुमारे ९० टक्के भारतीय बिस्किटे वापरतात, त्यामुळे या व्यवसायात किती नफा दडलेला आहे याचा तुम्ही अंदाज लावू शकता. त्याचबरोबर या व्यवसायातील नफा तुम्ही बिस्किट बनवण्यासाठी किती खर्च करत आहात यावर देखील अवलंबून आहे. जर तुम्ही वापरत असलेल्या साहित्याची किंमत जास्त असेल तर तुमचा नफा कमी होईल. दुसरीकडे, जर तुम्ही वापरलेल्या साहित्याची किंमत कमी असेल तर नफा तुमच्यासाठी जास्त असेल. याशिवाय, बिस्किटांच्या तुमच्या पॅकेटवर तुम्ही दुकानदाराला किती नफा देता. तुमचा नफा देखील या गोष्टीवर अवलंबून आहे. दुसरीकडे, आधीच अस्तित्वात असलेल्या कंपन्या पाच रुपयांच्या बिस्किटांच्या पॅकेटवर दोन ते तीन रुपयांचा नफा सहज मिळवतात.

बिस्किटे बनवण्यासाठी वापरण्यात येणारा कच्चा माल (Raw Material Use In Biscuits Making Process)

जगात अनेक प्रकारचे बिस्किटे बनवले जातात आणि यामुळे प्रत्येक बिस्किट बनवण्यासाठी विविध प्रकारचे साहित्य वापरले जाते. उदाहरणार्थ, जर तुम्ही साखर मुक्त बिस्किटे बनवलीत, तर त्यात सामान्य घटक वापरला जाणार नाही. आज आम्ही तुम्हाला साध्या बिस्किटे बनवण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या घटकांची माहिती देणार आहोत, जे खालीलप्रमाणे आहेत.

  • गव्हाचे पीठ – तुम्हाला सहज कुठूनही गव्हाचे पीठ मिळेल. दुसरीकडे, जर तुम्ही या पिठाच्या किंमतीबद्दल बोललात, तर जर तुम्ही चांगल्या प्रतीचे पीठ घेतले तर तुम्हाला 30 रुपये मोजावे लागतील. त्याच वेळी, आपण इच्छित असल्यास, आपण स्वस्त पीठ देखील वापरू शकता. जर तुम्हाला गव्हाच्या पिठाऐवजी मैदा बिस्किटे बनवायची असतील तर तुम्हालाही त्याच किमतीत मैदा मिळेल.
  • साखर- तुम्हाला कोणत्याही बाजारातून पावडर साखर सहज मिळेल. चूर्ण साखरेचे दर सुमारे 41 प्रति किलो आहेत. त्याच वेळी, गुणवत्तेनुसार त्याची किंमत वाढत राहते. दुसरीकडे, जर तुम्ही एकाच दुकानातून बिस्किटे बनवण्याचे सर्व साहित्य घेतले तर तुम्हाला ते अधिक परवडणारे वाटेल.
  • वनस्पति तेल-  हे तेल जवळजवळ सर्व प्रकारच्या बिस्किटे बनवण्यासाठी वापरले जाते. हे तेल तुम्हाला बाजारात सहज मिळेल. त्याचबरोबर या तेलाची किंमत 50 रुपयांपासून सुरू होते.
  • इतर साहित्य – या व्यवसायात वापरले जाणारे इतर साहित्य म्हणजे ग्लुकोज, मिल्क पावडर, मीठ, बेकिंग पावडर आणि इतर अनेक रसायने, जी तुम्हाला सर्व प्रकारची बिस्किटे बनवण्यासाठी लागतात. या सर्व गोष्टी तुम्हाला एकाच दुकानात सहज मिळतील.

बिस्किट बनवण्याच्या बिझनेस मशीनमध्ये वापरले जाते (biscuit manufacturing factory machine)

साधी बिस्किटे बनवण्यासाठी तुम्हाला चार प्रकारच्या मशीनची गरज आहे. ज्याच्या किंमती आणि त्यांचा वापर याची माहिती खाली दिली आहे.

  • मिक्सिंग मशीन- बिस्किटे बनवण्यासाठी , तुम्हाला अनेक घटक एकत्र मिसळावे लागतात आणि म्हणून या कामासाठी मिक्सरची गरज असते. मिक्सरच्या मदतीने तुम्ही हे साहित्य सहज मिसळू शकता. मिक्सरच्या मदतीने तुम्ही एका वेळी 20 किलोपेक्षा जास्त घटक मिसळू शकता. दुसरीकडे, जर तुम्हाला एकाच वेळी अधिक सामग्री मिसळायची असेल तर तुम्ही मोठा मिक्सर घेऊ शकता. जर आपण या मिशनच्या खर्चाबद्दल बोललो तर तुम्हाला हे मशीन एक लाखाच्या आत मिळेल. जर तुम्हाला अधिक शक्ती असलेले मशीन मिळवायचे असेल, तर त्यासाठी तुम्हाला एक लाखांपेक्षा जास्त खर्च येईल.
  • ड्रॉपिंग मशीन- या मशीनचा वापर करून तुम्ही तुमच्या बिस्किटांना आकार देऊ शकता. तुम्ही बाजारात अनेक आकारांची बिस्किटे पाहिली असतील आणि या यंत्राद्वारे या बिस्किटांना हा आकार दिला जातो. दुसरीकडे, जर आपण या मशीनच्या किंमतीबद्दल बोललो तर तुम्हाला हे मशीन पाच लाख रुपयांपासून आठ लाख रुपयांपर्यंत मिळेल. त्याच वेळी, हे मशीन खरेदी करताना, हे मशीन किती बिस्किटांना किती दिवसात आकार देऊ शकते हे जाणून घ्या. जेणेकरून तुम्हाला किती बिस्किटे बनवता येतील याची कल्पना येईल.
  • बेकिंग ओव्हन मशीन-  या मशीनमध्ये तुमची बिस्किटे शिजवलेली किंवा भाजली जातात. त्यानंतर ते खाण्यासाठी तयार होतात. बिस्किटे बनवण्याव्यतिरिक्त, या मशीनचा वापर अनेक प्रकारच्या वस्तू बनवण्यासाठी देखील केला जाऊ शकतो. म्हणजेच, जर तुम्हाला केक, मफिन, ब्रेड सारखी बेकरी उत्पादने बनवायची असतील तर ती सुद्धा या मशीनच्या मदतीने बनवता येतात. त्याचबरोबर या मशीनची किंमत तुम्ही किती मोठी मशीन घेत आहात यावर अवलंबून असते. या मशीनची सुरुवातीची किंमत 4 लाख रुपयांपासून सुरू होते.
  • पॅकिंग मशीन-  जेव्हा तुमची बिस्किटे तयार होतात, तेव्हा ही बिस्किटे पॅकेजिंग मशीनच्या मदतीने पॅक केली जातात. हे मशीन तुम्हाला तीन ते चार लाखांच्या आत मिळेल. दुसरीकडे, जर तुमच्याकडे जास्त बजेट नसेल, तर तुम्ही ही बिस्किटे हाताने पॅक करू शकता. पण हे करण्यासाठी थोडा जास्त वेळ लागेल.

मशीन कोठे मिळवायचे (Place To Buy factory machine) –

वर नमूद केलेली मशीन्स ऑनलाइन घेतली जाऊ शकतात, ज्याशी संबंधित लिंक खाली दिली आहे. त्याचबरोबर, तुम्हाला हवे असल्यास तुम्ही ही मशीन्स बाजारातूनही खरेदी करू शकता. ही मशीन्स बाजारातून घेऊन तुम्ही त्यांच्या किमतींवर सौदा करू शकता. त्याच वेळी, जेव्हाही तुम्ही ही मशीन्स घेता, तेव्हा ही मशीन्स कशी चालवायची, त्यात वापरलेली वीज आणि या मशीनची उत्पादन क्षमता यासारख्या प्रश्नांची उत्तरे शोधा.

https://dir.indiamart.com/impcat/cookie-dropping-machine.html

https://dir.indiamart.com/impcat/biscuit-machine.html

बिस्किटची प्रक्रिया(Biscuit making process in Marathi)

बिस्किटे बनवण्यासाठी सर्वप्रथम त्यात वापरलेले साहित्य मिक्सरच्या मदतीने चांगले मिसळा. नंतर या साहित्यामध्ये पाणी घालून कणिक तयार करा. त्यानंतर तुम्हाला तयार केलेले पीठ ड्रॉपिंग मशीनमध्ये टाकावे आणि त्याला आकार द्यावा लागेल. आकार मिळाल्यानंतर ते बेकिंग मशीनच्या मदतीने बेक करावे लागते. बिस्किट बेक होताच खाण्यासाठी तयार होईल. पण तुमचे काम इथेच संपत नाही, तुम्हाला ती बिस्किटे पॅक करावी लागतील. त्यानंतर ते बाजारात विक्रीसाठी तयार होतील. बिस्किटे पॅक करण्यासाठी एक मशीन येते जी तुम्हाला विकत घ्यावी लागते.

हा व्यवसाय लहान प्रमाणात किंवा घरी सुरू करू शकतो (Small Scale Business At Home)

तुम्ही हा व्यवसाय छोट्या प्रमाणावर किंवा अगदी घरून सुरू करू शकता. हे करण्यासाठी आपल्याला फक्त ओव्हनची आवश्यकता असेल. त्याच वेळी, बिस्किटे बनवण्यासाठी वापरलेले साहित्य वर नमूद केल्याप्रमाणेच असेल.

घरी बिस्किटे बनवण्याची प्रक्रिया (Home Based Biscuit and Cookies Making Business)

तीन किंवा चार लोकांच्या मदतीने आपण हाताने बिस्किटे बनवू आणि विकू शकता. दुसरीकडे, आपण घरी बिस्किटे कशी बनवू शकता ते खाली सांगितले आहे.

  • सर्वप्रथम, पिठात वर नमूद केलेली थोडीशी साखर, थोडे मीठ, बेकिंग पावडर आणि इतर साहित्य घ्या आणि ते चांगले मिसळा. हे साहित्य चांगले मिसळल्यानंतर त्यात थोडे तूप किंवा लोणी घालावे, हाताने हे पीठ मळून घ्यावे. आपण पाणी किंवा दुधाच्या मदतीने पीठ मळून घेऊ शकता. त्याचबरोबर हाताने कणीक मळून घ्यावी. थोड्या वेळाने या पिठापासून बिस्किट आकाराचे गोळे बनवा. रोलिंग पिनच्या मदतीने बनवलेले गोळे बाहेर काढा. असे केल्याने तुमच्याकडे कच्ची बिस्किटे तयार होतील.
  • यानंतर, आपण ही बिस्किटे ओव्हनमध्ये ठेवा आणि शिजवून घ्या. जर तुमच्याकडे ओव्हन खरेदी करण्यासाठी पैसे नसतील तर तुम्ही भट्टी बनवू शकता आणि त्यामध्ये ते शिजवू शकता.
  • बिस्किटे बनवल्यानंतर, तुम्ही त्यांना एकदा खाऊ शकता आणि ते चांगले शिजवले आहे की नाही ते पाहू शकता. दुसरीकडे, जर तुमची बिस्किटे चांगली बनली असतील, तर तुम्ही ती पॅक करून विकू शकता.
  • आपण हाताने बिस्किटे पॅक करू शकता. हे करण्यासाठी आपल्याला काही लिफाफे आवश्यक असतील. त्यांना या लिफाफ्यांमध्ये पॅक केल्यानंतर, तुम्ही मेणबत्तीच्या मदतीने लिफाफा सील करू शकता, जेणेकरून ही बिस्किटे बाहेर पडणार नाहीत. त्याच वेळी, जेव्हा तुमचा व्यवसाय चांगला चालू होतो, तेव्हा तुम्ही ते मोठ्या प्रमाणावर सुरू करू शकता. 

बिस्किट बनवणे व्यवसाय नोंदणी (License process)

  • व्यवसायाचे नाव नोंदणी करणे –  आपल्या व्यवसायासाठी देखील एक नाव ठेवा आणि बोलणे सोपे असलेले नाव निवडा. नाव निवडल्यानंतर, व्यापाऱ्याला स्वतःला या नावासह व्यवसायाची नोंदणी करावी लागेल. असे केल्याने कोणीही आपल्या व्यवसायाचे नाव चोरू शकणार नाही आणि आपण या नावाने आपली बिस्किटे विकू शकाल. तुम्ही तुमच्या शहरातील या कामाशी संबंधित सरकारी कार्यालयात जाऊन स्वतःची नोंदणी करू शकता.
  • ट्रेड लायसन्स आणि जीएसटी नोंदणी मिळवणे –  तुमचा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी तुम्हाला ट्रेड लायसन्स घ्यावे लागेल. ट्रेड लायसन्स व्यतिरिक्त, तुम्हाला जीएसटी नोंदणीसाठी देखील अर्ज करावा लागेल. कोणताही व्यवसाय चालवण्यासाठी या दोन्ही गोष्टी मिळणे फार महत्वाचे आहे. या दोन्ही गोष्टी तुम्ही स्थानिक प्राधिकरणाकडून मिळवू शकता.
  • एफएसएसएआय परवाना मिळवणे –  व्यापार परवाना प्राप्त केल्यानंतर, आपल्याला भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरण (एफएसएसएआय) कडून परवाना देखील घ्यावा लागेल. वास्तविक FSSAI अन्नपदार्थ तपासण्याचे काम करते. जर तुमचे अन्न खाण्यायोग्य असल्याचे आढळले तर तुम्हाला फक्त हे अन्न विकण्याची परवानगी आहे. या परवान्याशिवाय आपल्या देशात कोणताही खाद्यपदार्थ विकला जाऊ शकत नाही. हा परवाना मिळवण्यासाठी तुम्हाला थोडा खर्च करावा लागू शकतो.

पॅकेजिंग आणि लेबलिंग (Packaging And Labelling)

आपली बिस्किटे पॅक करण्यासाठी, आपल्याला पॅकेट्स बनवाव्या लागतील. या पॅकेटवर तुमची कंपनी, बिस्किटांमध्ये ठेवलेले साहित्य, उत्पादनाची तारीख, तुमच्या कंपनीचा पत्ता अशा गोष्टी छापणे बंधनकारक आहे. एवढेच नाही तर तुमच्या पॅकेटवर FSSAI लिहिलेले असणे देखील आवश्यक आहे. बिस्किटे पॅकेटमध्ये भरल्यानंतर तुम्हाला ते एका बॉक्समध्ये ठेवावे लागतात. कार्टून बॉक्सवर तुमच्या कंपनीचे नाव लिहायला विसरू नका. त्याच वेळी, हा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी, आपल्याला अशा व्यापाऱ्याशी संपर्क साधावा लागेल. जे तुम्हाला पॅकेजिंग पॅकेट आणि बॉक्स देऊ शकते. या कामासाठी तुम्हाला काही पैशांचीही आवश्यकता असेल.

बिस्किटे बनवण्यासाठी स्थान निवडा (Space required for business)

या व्यवसायासाठी तुम्हाला किमान एक हजार चौरस फूट जागेची आवश्यकता असेल. त्याचबरोबर एवढ्या मोठ्या जागेचे भाडे सुद्धा खूप जास्त असेल. म्हणूनच तुम्ही शहराबाहेर जागा भाड्याने घेता. कारण हे तुम्हाला थोडे स्वस्त पडेल. जागा घेताना, तेथे वाहतुकीची सुविधा कशी आहे हे निश्चितपणे पहा.

लोक निवडा (recruitment of employees)

जर तुम्ही तुमच्या व्यवसायासाठी शहराबाहेर गेलात तर तिथे फक्त स्थानिक लोकांना कामावर घ्या. असे केल्याने तुम्हाला स्वस्त खर्चात मजूर मिळतील. त्याच वेळी, या कर्मचाऱ्यांना कामावर घेण्यापूर्वी, मशीन कशी चालवली जातात याचे प्रशिक्षण द्या.

बिस्किटे बनवताना काळजी घेणे आवश्यक आहे (precaution)

ज्या ठिकाणी तुम्ही व्यवसाय सुरू करत आहात त्या ठिकाणच्या सुरक्षेवर तुम्हाला थोडा खर्च करावा लागेल. त्या ठिकाणी बसवलेली विद्युत उपकरणे पूर्णपणे तपासून घ्या आणि ती व्यवस्थित बसवली आहेत की नाही याची खात्री करा. तसेच, अग्निशामक उपकरणे विद्युत उपकरणांपासून दूर ठेवा.

आपल्या व्यवसायाचे मार्केटिंग (Marketing)

बाजारात बिस्किटे बनवणाऱ्या अनेक कंपन्या आधीच आहेत. म्हणूनच तुम्हाला तुमच्या व्यवसायाच्या मार्केटिंगकडे विशेष लक्ष द्यावे लागेल. आपल्या व्यवसायाच्या सुरुवातीला, आपण फक्त स्वस्त विपणन पर्याय निवडावे. त्याचबरोबर तुमचा व्यवसाय वाढू लागला की तुम्ही टीव्ही, रेडिओसारखे मोठे मार्केटिंग पर्याय निवडू शकता.

बिस्किट बनवण्यासाठी व्यवसाय सुरू करण्यासाठी खर्च आणि कर्जाची सुविधा

हा व्यवसाय सुरू करण्यासाठी तुम्हाला किमान 35 लाख रुपयांची आवश्यकता असेल. दुसरीकडे, जर तुमच्याकडे तेवढे पैसे नसतील तर तुम्ही बँकेकडून कर्ज घेऊ शकता.

बिस्किट बनवण्याच्या व्यवसायात लक्षात ठेवण्यासारख्या गोष्टी-

बाजारात अनेक प्रकारची बिस्किटे उपलब्ध आहेत आणि ही बिस्किटे बनवण्यासाठी तुम्हाला इतर प्रकारचे साहित्य आणि यंत्रे लागतील. उदाहरणार्थ, जर तुम्हाला क्रीम बिस्किटे बनवायची असतील तर तुम्हाला क्रीम मेकरची आवश्यकता असेल. म्हणूनच, हा व्यवसाय सुरू करण्यापूर्वी, आपण कोणत्या प्रकारचे बिस्किटे तयार करू इच्छिता याची खात्री करा. या व्यतिरिक्त, आपण आपल्या अर्थसंकल्पाबद्दल देखील चांगले ठरवावे की आपण या व्यवसायावर किती पैसे गुंतवू शकता. एकदा या सर्व गोष्टी ठरल्या की तुम्ही तुमचा व्यवसाय सुरू करू शकता.

नवीन व्यवसाय सुरू करण्याबद्दल अधिक वाचा:

Get real time updates directly on you device, subscribe now.

Leave A Reply

Your email address will not be published.